“Аш атасы – нан, нан атасы – дан”… “Эр эмгегин жер жебейт”… Кана, Забилла, макалды сен улачы… Ар бир окуучу макалды айтып болуп, колун кийинки окуучуга сунуп, алаканын алаканына тийгизет… Сабак өтүүдөгү бул ыкма балдарды сабакка толук тартууга, ары көңүлдүү жана кызыктуу өткөрүүгө шарт түзүп, теманы өздөштүрүүдө эске тутууну бекемдейт.

Аралбаев атындагы орто мектептин башталгыч классынын мугалими Жазгүл Кадыралиева арип таанытып, алиппени үйрөтүп жаткан окуучулар демейдеги жети жаштан мектеп босогосун аттаган жеткинчектер эмес. Булар ар кыл курактагы сабаттары фарсыча, арабча ачылган, бирок, кыргыз тилин өздөштүрүүгө умтулуп, билимге суусап турган сегиз жаштан кырк үч жашка чейинки адамдар – жарандыгы али кыргызстандык болбосо да, каны кыргыз, жаны кыргыз памирлик бир боордоштор. Алар Куланак айылында атайын окуу программасы боюнча билим алышууда. Памирлик кыргыздардын жергебизге келгендеги мелжеген максаты, көздөгөн көксөөсү дагы дал ушул – билим алуу болчу.

Памир кыргыздарына билим берүү боюнча эки тайпа ачылып, эки мөөнөттө сабактар өтүлүүдө. Бир тайпанын окутуучусу жогоруда белгилегендей, Кадыралиева Жазгүл Тариеловна, педагогикалык эмгек стажысы  — 10 жыл, экинчи тайпанын окутучусу – Токтоева Тумар Адисовна, эмгек стажысы – 27 жыл, Аралбаев орто мектебинин башталгыч классынын мугалими болуп эмгектенип келет.

Сабактар Кыргыз билим берүү академиясы тарабынан түзүлгөн жумасына 17 сааттык программа боюнча өтүлүүдө. Жылдык жүктөм 680 саатты түзөт. Программанын негизинде календардык план түзүлгөн. Математика, кыргыз тили жана адабияты, Мекен таануу, турмуш-тиричилик коопсуздугунун эрежелери предметтери окутулса, дене тарбия, англис тили жана орус тили сабактары ийрим катары кошумча өтүлөт. Кыргыз тили жана адабияты предмети боюнча С.Рысбаев “Сабат ачуу жана кеп өстүрүү” планын иштеп чыккан. Автор окуу планында: “Жаштарга алгачкы жана жеткиликтүү билим берүү менен адаптация болушун камсыз кылуу зарыл” деп белгилеген. Ал эми математика сабагы боюнча планды Ч.Аттокурова түзүп чыкса, музыка предмети боюнча план-программанын автору Ж.Дүйшөналиев.

Мугалимдердин айтымында, окуучулардын кабыл алуусу жакшы. Айрым жашы өткөн адамдардын гана кабыл алуусу жайыраак болбосо, акылдары тунук, билимге суусап турушат. Кол жазмалары жакшы, окуу жана математика сабактарына өзгөчө кызыгышат. Сабак учурунда кызыктуу окуялар учурайт. Мисал келтирүүдө кээде фарсы, араб тилдеринде сөздөрдү кошуп жиберишет. Мектеп директору Ч.Абдыкадырованын билдиришинче, Нарын райондук билим берүү бөлүмү менен макулдашылып, башталгыч класстын эки мугалими бекитилип берилген. Үч тайпа түзүлгөн, бир тайпадагы балдардын саны кыскарып, учурда эки тайпада билим берилип жатат. Мектептин жамааты он миң сом акча каражатына азык түлүк жана канцелярдык буюм-тайымдарды алып келип беришкен. Окуу китептери, калем сап, дептерлер, окуу куралдары менен толук камсыз болушкан.

Ачык сабак учурунда окуучулардын жигердүүлүгү ачык, даана байкалды. Мугалим сабакты жеткиликтүү, ийине жеткире түшүндүрүп, чыгармачылык менен өттү десем жаңылышпайм. Окуучулардын сөздөрүнөн дагы, көздөрүнөн дагы мугалимге болгон зор ишеним туюлду. 18 жаштагы Абдиллнасир уулу Якуб буга чейин Памирде фарсыча сегиз класстык билим алган. Ал кыргыз тилин терең өздөштүрүп, келечекте Жазгүл эжедей башталгыч класстын мугалими болууну самайт. Хабибрахман Билал уулу 15 жашта, окууну, кыргыз тилин бөтөнчө жакшы көрөт. Келечекте доктур болууну кыялданат. Ал максатына жетүү үчүн англис тилин дагы жакшы билип, үйрөнүшүм керек деп эсептейт. Забилла Афганбек уулу, Турдакун уулу Нурудулла, ошондой эле, атына заты жарашкан ажарлуу кыз Ажар менен катар ар кыл курактагы окуучулар келечектеги терең билимге чыйыр салган алиппени шар окуп, билим алууга эч убакта кеч болбостугуна көздөрү жетип турушкандай.

Г.Турдалиева.

ПИКИР КАЛТЫРЫНЫЗ

Please enter your comment!
Please enter your name here