Эс тутумду бала кезден туура жолго коюп алсаӊыз, балаӊыздан кийин мыкты инсан чыгаарынан күмөн санабай койсоӊуз болот. Эс тутуму жакшы бала сабакты жакшы окуйт, фундаменти мыкты түптөлөт жана ал келечегине жакшы таасир берет. Мээни чарчатпай, брок көп көнүгүүлөрдү жасоо менен эс тутумду жакшыртып алса болот. Психологдордун айтымында эс тутумду бала 7 жашка чыкканча жөнгө салып алууга мыкты убакыт. Анткени, бала ошол куракта көп маалыматты эске тутуп калышат.

Бала бир жашка чейин образдарды жаттайт

Ымыркай 3-4 айында ал үчүн маанилүү болгон бир топ образдарды жаттап калууга жетишет. Жарым жашында буюмдарды, адамдардын жүзүн жаттап алышат. Биринчи коркунуч да ушул убакта пайда болот: эмдөө алгандан кийин ак халатчандарды көрсө ыйлашы мүмкүн.

Эс тутумду өнүктүрүү үчүн кеӊештер

  1. Балаӊыз менен төрөлгөнүнөн баштап сүйлөшө баштаңыз, айлана-чөйрө тууралуу айтып бериңиз, ырдаңыз.
  2. Конокко барганда же, мурда болбогон жайга сейилдөөгө чыкканда баланын көңүлүн жаңы жерге буруңуз. Көрсөтүп, ошол жердин өзгөчөлүктөрү тууралуу айтып бериңиз.
  3. 7 айдан баштап бала жашынмак ойной алат, оюнчукту көрсөтүп бекитип, кайра балага таптырыңыз.
  4. 8 айдан баштап балага сүрөттүү китептерди көрсөтүп, манжалар менен ойнолчу оюндарга үйрөтүңүз.

1-3 жаштагы балдар кыймыл-аракеттерди жаттайт

Бул куракта ар кандай аракеттерди жакшы жаттап калат да аны кайталоого умтула баштайт. Бала менен чогуу чуркап ойночу оюндарды ойноп, музыкага бийлеп, ак кагазга сүрөт тартып, жерге бор менен сүрөт тартып, фантазиясын күчөтүүчү оюнчуктар менен жана ар түрдүү ачык түстүү оюнчуктар менен чогуу ойноӊуз. Бала ал учурда өӊдү, фигуралардын аттарын, оюнчуктарды толук өздөштүрүшү зарыл.

Балаӊыз бакчадан чыккандан кийин андан отчет алыӊыз. Балаӊыздын күнү кандай өттү, кандай тамак жеди, кандай төшөкө жатты, ким менен ойноду, кандай оюнчук кармады, бардыгы маанилүү. Үйдөн болсо жомок окуп бериӊиз дагы, кайра ал жомок эмне туурасында экенин кичинеден сураӊыз. Ыр жаттатып, күн сайын баланын лексиконуна жаӊы сөздөрдү кошуп үйрөтүӊүз.  Балага бир топ сүрөттөрдү көрсөтүп, бекитиңиз да кандай сүрөттөр тартылганын сураңыз. 1-2 сүрөттөн баштоо ыңгайлуу.

3 жаштан кийин ар бир маалыматты жаттай баштайт

Бул эске тутуу ылдамдык менен өнүгө баштаган курак. Бала ар бир маалыматты өзүнө сиңире баштайт. Ал кайсы бир тапшырманы аткарууга дилгирленет. Мисалы ыр жаттоо. Бирок өз алдынча аткара албагандыктан, улам кайталатып, окуп берип жардам берүү керек. Дал ушул куракта чет тилдерди үйрөнүү жакшы натыйжасын берет. Бала менен көп сүйлөшүңүз, анын эске тутуусун өнүктүрүү зарыл- ар кандай буюмдарга колун тийгизип, кандай сезим болгондугун жаттаттырыңыз.

Бул куракта ойнолчу оюндар:

«Дүкөн».  Баланы мисалы картошка, нан, чай, май алып кел деп дүкөнгө жибериңиз да, өзүңүз сатуучу боло салып, сиз айткан сөздөрдүн канчоосун бала жаттап калганына байкоо салыңыз.

«Буюмду тааны». Баланын көзүн таңып, колуна кезек менен ар кандай буюмдарды карматыңыз. Кайсы буюм экендигин таанып билсин. 2-3 жолку оюндан кийин кармаган буюмдарынын аталышын кезеги менен атап берүүсүн талап кылыңыз.

6 жаштан кийин бала жаӊылмач айттырыӊыз

Башталгыч класстарда эске тутуубуз биринчи олуттуу сыноодон өтө баштайт. Эч убакта балага «Кантип эсиңе тута албайсың? Сага мектепте түшүндүрбөдү беле?», — деген сынды айтпаңыз. Балага жаңылмач айттыруу пайдалуу, бул дикиясын жакшыртат жана эске тутуу жөндөмүн арттырат. Ошондой эле «сүрөттү эске тутуу» оюнун ойноого да болот. Бала шкафты ачып, бир текчеде турган кийимдерди карап чыксын, андан соң көзүн жуумп кандай кийимдер бар экенин айтып берсин.

Р.S.Интернет булагынан которулду

ПИКИР КАЛТЫРЫНЫЗ

Please enter your comment!
Please enter your name here