Коомдук ишмер, таланттуу кинорежиссөр Дооронбек Садырбаев  не деген инсан эле? Ал кишинин ыр китебин барактап отуруп, өзүнчө баш чайкайсың. Саясат эле эмес, лирика темасында да жан дүйнө кылдарын черткен экен. Калыстыкты дос көргөн, көрөңгөсү чыгармачыл Докебизди, «камандардын» калың журтту каалагандай калчаганы, айласыз саясатка сүйрөп кирген экен — деген ойго кептелесиң. Кайран киши, кыргызга күйүп, каңырыгы түтөп жүрүп эле өтүп кетиптир го…

 Кечириңиз…! Биз дале «мурдубузга бок сүйкөтүп» алып, шайлоодо добуш сатып, мындай чыгып, алсызыбызды баса калып, алдуубузга кошоматтанып, «чыйт» түкүрө бири-бирибизге акыл үйрөтүп, жаз келгени «митингге» бир жулунуп чыгып эс алып,  күн өткөрүп келебиз… Докенин айрым ырларын төмөндө бирге окуйлу…

Тал кармагын

Аллага жетпеди окшойт жалбарганың

Ааламдан өттү көп жыл арбалганың.

Күнкорлук күм-жам болсун дегендериң,

Жер казып, жемиш багып, мал кармагын!

 

Арман

Ааламдын агын-көгүн иргей албай.

Ата-Журт ыргактарын түрдөй

Боз улан тилектерим бүчүр байлап.

Бозоруп кала берди бүрдөй албай.

Кыялдын кызыл атын темине албай,

Кыйырга ак таң болуп сөгүлө албай.

Кер мурут эңсөөлөрүм тамчы сыгып

Кейиште кете берди төгүлө албай.

Алкынып аламанга чабыла албай.

Булкунуп бууркандап агыла албай.

Өнөрүм өксүп калды, өксүп калды.

Өмүргө чырак болуп жагыла албай.

Басыгым баштагыдан чаңы азайып.

Кабагым-кашым дебей кете аламын,

Калса эгер тирүүлүктүн шамы азайып.

Кайгырам жалгыз гана калаарына,

Калкымдын бир кыргызга сан азайып.

 

Котур ыр

Кемпирим кээде мени жемеге алат.

— Котур ыр жазганды токтоткун!- деп.

— Сезимтал кылдарымдан кыйкым табат

— «Сен дагы башкаларга окшошкунуң!»- деп.

— «Бейчеки белгилерди тагынганча

Жакаңдан жагоо үзбөй жүрсөңчү!»- дейт

— «Калкыңа кайра-кайра жалынганча,

Кадырыңдын ач калаарын билсеңчи!»-дейт.

— «Элге окшоп жокту-барга кагыштырып,

Эртеңки оокат жайын кылсаңчы!»-дейт.

— «Албагын ар кимдерди чабыштырып,

Ээнбаш ойлоруңду тыйсаңчы!»- дейт.

— «Оруска катылганың токтотпостон,

Омурткаң сынып ойрон болуп жүрбө.

Батыраак башкаларга окшошпосоң,

Балаңдын багын байлап коюп жүрбө!

Кашка баш кайнаганын тилин алып,

Азайткын партияны сөккөнүңдү.

«Көбүрөөк жаз»- деди го өлүп- талып,

Келинге канча ыр жазып жеткениңди.

 

Эрте кеч ушул өңдүү сөздөр угуп,

Кайратым жанып келет барган сайын.

Өзүм да кээде корком эсим чыгып,

Өлүмдөн мезгил кабар салган сайын.

 

Журтуман сураарым бар болоор-болбос,

Буйруган жолду басам өтсөм деген.

Жакшы элди жалгыз жаман буза койбос,

Конуштан «котур» бойдон кетсем деген.

 

Карылык

Мезгилден каргы тагынып,

Мен да Улуу Жолго камынып.

Үнөмдөп жүрсөм өмүрдү,

Үлүшүм күтүп зарыгып.

Оюма түшсө жаш чагым,

Оолугам кээде чамынып.

Сабырым жанат эркемдин,

Сарсаамал жытын сагынып.

Ордуна келет азыркым,

Оңкомдон түшсөм чалынып.

Ойгонсом жаткан боломун.

Оозума дары салынып.

Жүгүртүп тилге валидол,

Жүгөндөп келет карылык.

Атамдын мүрзөсүнө

Жамынып боору муздак кара жерди,

Сагынып жаткандырсың тууган элди.

Мүрзөңө ызаат төгүп кетейин деп

Мүнөзү жайдакталган уулуң келди.

 

Атайын акыл сурап келдим сага

Атаке бир ылаажы тапчы кана…

Айылдын ата-журттун, агайыңдын,

Азабын тарттың беле күйүп жана?

 

Жалгыздык кендириңди кесчү беле?

Жакының кыянаттык этчү беле?

Кыяматка минип жүргөн кызыл атың,

Кыядан ташыркабай өтчү беле?

Ал кезде пахта план толчу беле?

Агроном, бригадирлер болчу беле?

Ката элек кабыргасы уул-кызды,

 

Кашайтып ишке салып койчу беле?.

Теңириң берчү беле тилегиңди?

Теңтайлаш талычтубу билгениңди?

Таалайы тайызыраак кыз-кыркындын,

Тагдыры эзчү беле жүрөгүңдү?

 

Көп беле инилериң жакшы көргөн?

Көрөркөз айымдарың энчи болгон?

Бел кылар агаларың арбын беле,

Бейишиң тозогуңду тең көтөргөн?

 

Түйшүгү бул өмүрдүн улам жаңы,

Түгөнбөй түйдөктөлөт дагы-дагы…

Ченебей барын мага таштаптырсың,

Чече албай арбыды го, чачтын агы…

 

Азыр мен сенден улуу болсом дагы,

Алдыга улуу максат койсом дагы,

Атаке сенден башка барарым жок,

Айтканым угуп-укпай койсоң дагы…

 

Жамынып боору муздак кара жерди,

Сагынып жаткандырсың тууган элди.

Өзөгү карарганда акыл сурап,

Өзүңдөн картайыңкы балаң келди.

ПИКИР КАЛТЫРЫНЫЗ

Please enter your comment!
Please enter your name here